تفاوت FCL و LCL در حمل دریایی: ۵ نکته برای انتخاب درست
تفاوت FCL و LCL در هزینه، زمان، ریسک و مدارک چیست؟ بدانید بار شما با کانتینر کامل بهتر می‌رود یا کانتینر مشترک.
تفاوت FCL و LCL در این است که در FCL یک کانتینر کامل فقط به یک فرستنده می‌رسد و در LCL بار شما با بار دیگران در یک کانتینر مشترک می‌رود. اگر بارتان کانتینر را پر می‌کند یا زمان‌بندی دقیق می‌خواهد، FCL معمولاً مناسب‌تر است. برای محموله‌های کوچک، LCL اغلب به‌صرفه‌تر تمام می‌شود.
این مقاله تفاوت FCL و LCL را از نظر هزینه، زمان، ریسک و مدارک مقایسه می‌کند. هدف این است که پیش از قرارداد فروش بدانید کدام روش به کالای شما می‌خورد. FCL کوتاه‌شدهٔ Full Container Load و LCL کوتاه‌شدهٔ Less than Container Load است.
FCL و LCL یعنی چه؟
در FCL فرستنده کانتینر را برای خودش اجاره می‌کند. بار را در انبار یا کارخانه خودش می‌چیند، کانتینر پلمب می‌شود و تا مقصد بسته می‌ماند. هزینه بر اساس خود کانتینر است، حتی اگر کانتینر کاملاً پر نباشد.
در LCL بار شما به یک انبار تجمیع می‌رود. این انبار را ایستگاه کانتینری یا CFS می‌نامند. شرکت تجمیع‌کننده بار چند فرستنده را وزن و اندازه می‌گیرد، در یک کانتینر می‌چیند و حمل می‌کند. در مقصد، کانتینر در CFS خالی می‌شود و هر گیرنده بار خودش را ترخیص می‌کند. به هر فرستنده معمولاً یک بارنامهٔ خانگی (House B/L) داده می‌شود.
تفاوت FCL و LCL در یک نگاه
| معیار | FCL | LCL |
|---|---|---|
| کانتینر | اختصاصی | مشترک با دیگران |
| مبنای هزینه | هر کانتینر | وزن یا حجم |
| بارگیری | توسط فرستنده و با پلمب | در انبار CFS |
| زمان | مستقیم‌تر | زمان اضافه برای تجمیع و تفکیک |
| جابه‌جایی | کمتر | بیشتر |
| مناسب برای | بار بزرگ و ارزشمند | بار کوچک و پراکنده |
هزینه: تفاوت FCL و LCL در قیمت‌گذاری
قیمت FCL برای هر کانتینر اعلام می‌شود. قیمت LCL بر پایهٔ وزن یا حجم محاسبه می‌شود و هرکدام بیشتر باشد مبنا قرار می‌گیرد. قاعدهٔ رایج این است که هر یک متر مکعب معادل هزار کیلوگرم حساب شود. بسیاری از شرکت‌ها حداقل یک متر مکعب را برای هر محموله حساب می‌کنند.
در LCL فقط کرایهٔ دریایی را نباید دید. هزینهٔ CFS در مبدأ و مقصد، هزینهٔ جابه‌جایی در پایانه (THC) و صدور بارنامهٔ خانگی هم اضافه می‌شود. پس قیمت‌ها را کامل و با همهٔ اقلام مقایسه کنید. اینکه چه کسی این هزینه‌ها را می‌پردازد، به شرط تحویل بستگی دارد؛ دربارهٔ آن در مقالهٔ اینکوترمز ۲۰۲۰ برای صادرکنندگان ایرانی بخوانید.
نقطهٔ سربه‌سر ثابت نیست. معمولاً با افزایش حجم، FCL اقتصادی‌تر می‌شود و بسیاری از فعالان بازار عددی حدود ده تا پانزده متر مکعب را مرز تصمیم می‌دانند. این فقط قاعدهٔ سرانگشتی است. از هر دو گزینه قیمت بگیرید و با هم مقایسه کنید.
زمان و ریسک در FCL و LCL
LCL زمان بیشتری می‌برد. بار باید تا مهلت مشخصی به CFS برسد، منتظر تکمیل کانتینر بماند و در مقصد دوباره تفکیک شود. مقدار این تأخیر به مسیر و تعداد حرکت کشتی‌ها بستگی دارد.
ریسک‌های LCL بیشتر از FCL است:
- بار چندبار جابه‌جا می‌شود، پس بسته‌بندی باید مقاوم باشد.
- پالت چوبی باید با استاندارد ISPM 15 هم‌خوان باشد، وگرنه ممکن است رد شود.
- اگر بار یکی از فرستنده‌ها نگه داشته شود، ممکن است کل کانتینر معطل بماند.
- سقف مسئولیت متصدی حمل محدود است. برای کالای باارزش بیمهٔ جداگانه لازم است؛ مقالهٔ بیمهٔ باربری بین‌المللی را ببینید.
مراحل حمل در تفاوت FCL و LCL گام‌به‌گام
حمل FCL زنجیرهٔ کوتاهی دارد.
- کانتینر و کشتی را از خط کشتیرانی یا شرکت حمل رزرو می‌کنید.
- کانتینر خالی از دپو برداشته و به محل بارگیری شما آورده می‌شود.
- تیم شما کالا را می‌چیند و کانتینر پلمب می‌شود.
- کانتینر به بندر می‌رود، ترخیص صادراتی انجام می‌شود و روی کشتی بار می‌شود.
- در مقصد، گیرنده کانتینر را ترخیص و تحویل می‌گیرد.
در LCL دو مرحلهٔ تجمیع و تفکیک اضافه می‌شود.
- در شرکت تجمیع‌کننده جا رزرو می‌کنید و مهلت پذیرش بار را می‌پرسید.
- بار را به CFS مبدأ می‌رسانید یا تجمیع‌کننده خودش تحویل می‌گیرد.
- CFS بار را بررسی، وزن و اندازه‌گیری می‌کند و با محموله‌های دیگر می‌چیند.
- کانتینر پلمب‌شده به بندر مقصد می‌رود.
- CFS مقصد کانتینر را خالی و محموله‌ها را جدا می‌کند.
- هر گیرنده بار خودش را ترخیص و تحویل می‌گیرد.
چون زنجیرهٔ LCL بلندتر است، وقفه در هر مرحله می‌تواند همهٔ فرستنده‌های آن کانتینر را معطل کند.
با توجه به تفاوت FCL و LCL چه زمانی کدام را بگیریم؟
در جمع‌بندی تفاوت FCL و LCL، FCL را انتخاب کنید اگر بار حجم زیادی دارد، زمان‌بندی برایتان مهم است یا کالا حساس و گران است. LCL را وقتی برگزینید که محمولهٔ شما کوچک است، تکرار ارسال کم است یا نمی‌خواهید برای کانتینر خالی پول بدهید.
کالای خطرناک، کالای یخچالی و بار فرابعد معمولاً برای LCL معمولی مناسب نیست. شرایط را پیش از رزرو از شرکت حمل بپرسید. اگر هنوز با اندازه و نوع کانتینر آشنا نیستید، مقالهٔ انواع کانتینر را بخوانید.
بسته‌بندی و مدارک؛ تفاوت FCL و LCL در عمل
یکی از تفاوت‌های FCL و LCL در حساسیت به بسته‌بندی است. بسته‌بندی خوب در هر دو روش مهم است، اما LCL کمتر اشتباه را می‌بخشد. بار را برای جابه‌جایی‌های مکرر بسته‌بندی کنید و روی هر کارتن علامت روشن بزنید. فهرست بسته‌بندی باید دقیقاً با کالا یکی باشد. ناهماهنگی میان مدارک و کالا ممکن است بازرسی یا توقف بیاورد.
در FCL معمولاً یک گیرنده و یک مجموعه مدارک برای کل کانتینر وجود دارد. در LCL هر گیرنده بار خودش را ترخیص می‌کند. پس هر کدام فاکتور، فهرست بسته‌بندی و بارنامهٔ خانگی جداگانه می‌خواهند. دربارهٔ انواع بارنامه در مقالهٔ بارنامه دریایی بخوانید.
زمان در مقصد هم هزینه دارد. وقتی مهلت رایگان در CFS تمام شود، هزینهٔ انبارداری معمولاً روزانه حساب می‌شود. در کانتینر کامل هم پس از پایان مهلت رایگان، هزینه‌های بندر و تجهیزات آغاز می‌شود؛ نحوهٔ کار را در مقالهٔ دموراژ و دیتنشن ببینید.
نکات عملی برای صادرات و واردات از ایران
بیشتر بار کانتینری ایران از بندر شهید رجایی در نزدیکی بندرعباس می‌گذرد. چابهار هم در کرانهٔ دریای عمان پایانهٔ کانتینری دارد. تعداد حرکت‌های LCL از هر بندر به هر مقصد فرق می‌کند. جدول زمانی و مهلت پذیرش بار را از شرکت حمل بپرسید.
رویان لجستیک شرکت حمل‌ونقل و لجستیک بین‌المللی مستقر در تهران است و حمل دریایی و خرده‌بار را هماهنگ می‌کند. جزئیات را در صفحهٔ حمل دریایی ببینید. برای مقایسهٔ دو روش در بندر مبدأ، مقالهٔ حمل دریایی بین‌المللی از بندرعباس و چابهار هم کمک می‌کند. پیش از قرارداد، شرط تحویل و تقسیم هزینه‌ها را طبق قواعد اتاق بازرگانی بین‌المللی روشن کنید. قوانین و تعرفه‌ها تغییر می‌کنند؛ شرایط جاری را از گمرک و خط کشتیرانی تأیید کنید.
سؤالات متداول
تفاوت FCL و LCL ساده‌ترین توضیح چیست؟
در FCL کانتینر کامل مال یک فرستنده است. در LCL چند فرستنده یک کانتینر را شریک می‌شوند و هر کدام فقط برای وزن یا حجم خودش می‌پردازد.
LCL همیشه ارزان‌تر از FCL است؟
خیر. برای حجم‌های کوچک معمولاً ارزان‌تر است. با افزایش حجم و با احتساب هزینه‌های CFS، FCL می‌تواند اقتصادی‌تر شود. هر دو قیمت را بگیرید.
در LCL بار من چند روز دیرتر می‌رسد؟
عدد ثابتی وجود ندارد. تجمیع در مبدأ و تفکیک در مقصد روزهای اضافه می‌سازد و مقدار آن به مسیر و برنامهٔ حرکت کشتی‌ها بستگی دارد.
آیا در LCL هم بارنامه صادر می‌شود؟
بله. معمولاً شرکت تجمیع‌کننده بارنامهٔ خانگی صادر می‌کند. نوع بارنامه را با شرکت حمل و بانک خود هماهنگ کنید.
پیشنهاد حمل FCL یا LCL بگیرید
نوع کالا، وزن، حجم، مبدأ و مقصد را بنویسید تا هر دو گزینه را مقایسه کنیم. فرم استعلام قیمت را پر کنید یا به info@royanlogistic.com ایمیل بزنید.
به‌روزرسانی: