Türkiye'den İran'a Nakliye Rehberi: 3 Sınır Kapısı, Belgeler
Türkiye'den İran'a nakliye çoğunlukla Gürbulak–Bazargan üzerinden karayoluyla yapılır. Sınır kapılarını, belgeleri ve ithalat kurallarını öğrenin.
Türkiye'den İran'a nakliye çoğunlukla karayoluyla yapılır. Tırlar ana kapı olan Gürbulak–Bazargan'dan, ayrıca Kapıköy–Razi ve Esendere–Serow kapılarından geçer. Demiryolu ve havayolu özel durumlar içindir. Bu rehberde sınır kapılarını, belgeleri ve sevkiyatın ne kadar akıcı ilerleyeceğini belirleyen İran ithalat kurallarını anlatıyoruz.
Türkiye, İran için büyük bir tedarikçidir. Dışişleri Bakanlığı'nın TÜİK verilerine dayanan rakamlarına göre Türkiye, 2024'te İran'a yaklaşık 3,2 milyar ABD doları değerinde mal ihraç etti. Makine ve aksamı, plastik, kimyasallar ve tarım ürünleri başlıca gruplar arasındadır. Kurallar ve sınır koşulları değişir. Yüklemeden önce güncel bilgileri nakliyecinizden ve gümrükten teyit edin.
Türkiye'den İran'a nakliye: sınır kapıları
Türkiye ile İran'ın Ağrı, Van ve Hakkâri gibi iller üzerinden ortak bir kara sınırı vardır. Çoğu gönderici üç kapıyı değerlendirir. Gürbulak–Bazargan en bilinenidir ve tır trafiğinin büyük kısmını karşılar. IRU, burayı Türkiye ve Avrupa'yı İran üzerinden Orta Asya'ya bağlayan kilit bir karayolu koridoru olarak tanımlıyor.
| Kapı | Türkiye tarafı | İran tarafı | Not |
|---|---|---|---|
| Gürbulak–Bazargan | Gürbulak, Ağrı | Bazargan | Tırlar için ana karayolu kapısı |
| Kapıköy–Razi | Kapıköy, Van | Razi | Van yakınında kara ve demiryolu bağlantısı |
| Esendere–Serow | Esendere, Hakkâri | Serow | Güneydeki karayolu kapısı |
Gürbulak zaman zaman yoğun olur ve yükünüze başka bir kapı daha uygun olabilir. Hangi kapının yükünüze uygun olduğu İran'daki varış noktasına, araca ve güncel koşullara bağlıdır. Nakliyecinizden tır yola çıkmadan seçimi teyit etmesini isteyin. İran tarafı için İran sınır kapıları yazımıza bakın.
Türkiye'den İran'a karayolu nakliyesi nasıl işler
Türkiye'den İran'a nakliye için standart yöntem karayoludur. Tır, Türkiye'deki fabrikanızdan veya deponuzdan yük alır ve Türkiye ihracat işlemlerini tamamlar. Ardından sınırı geçer ve İran'daki gümrük müdürlüğüne ya da alıcının deposuna devam eder. Yükleme öncesinde araç tipini, ambalajı ve bağlama şeklini yazılı netleştirmek, sınırdaki muayenede zaman kazandırır. Palet sayısı, brüt ağırlık ve ürün tanımı belgelerle birebir uyuşmalıdır.
TIR sistemi bu koridordaki prosedürlerin bir parçasıdır. IRU üyesi Türk derneği UND, 2026'da IRU ve gümrükle birlikte Gürbulak–Bazargan'da saha ziyaretlerine katıldı. IRU, TIR-EPD ve TIR yeşil hatlarının yaygınlaşmasını teşvik ediyor ve TIR kapsamında çalışan araçların daha hızlı ve öngörülebilir gümrük prosedürlerinden yararlandığını belirtiyor. Güzergâhınızda hangi prosedürün geçerli olduğunu UND, IRU ve gümrükle teyit edin. IRU sitesinden başlayabilirsiniz. Karne ve belge ayrıntıları için CMR belgesi ve TIR karnesi yazısını okuyun.
- Komple taşıma (FTL), tek alıcılı büyük yükler için uygundur. Komple taşımacılık (FTL) nedir yazısı ayrıntıları verir.
- Parsiyel taşıma (LTL), birkaç tedarikçiden gelen küçük partiler içindir.
- Frigo araç, gıda ve sıcaklığa duyarlı mallar için kullanılır.
Bazı dönemlerde sınırdaki bekleme uzun sürebilir. Basın haberleri Eylül 2026'da Gürbulak'ta yaklaşık bir haftalık beklemeler bildirdi. Sıra kuralları, araç önceliği ve yabancı plakalı araçların yükleme izinleri de değişebilir. Her süre bilgisini tahmin sayın ve güncel durumu sorun. Araç tiplerini karayolu taşımacılığı sayfamızda görebilirsiniz.
Royan Logistic, merkezi Tahran'da olan bir lojistik şirketidir. Karayolu, denizyolu, demiryolu ve havayolu taşımacılığını, parsiyel ve komple sevkiyatı, frigo ve proje yüklerini, gümrük koordinasyonunu ve ADR taşımacılığını organize eder. İran lojistik sayfası yolculuğun İran tarafını anlatır.
Demiryolu ve diğer seçenekler
Van'dan Razi üzerinden Tebriz'e uzanan bir demiryolu hattı vardır. Van–Razi kesimi 1971'de açıldı. Hat çoğunlukla transit trafik için kullanılır ve boyunca yük tesisleri sınırlıdır. Türkiye ve İran standart hat kullandığı için sınırda hat değişimi gerekmez. Batı Türkiye'den gelen demiryolu, ayrıca planlama isteyen Van Gölü geçişini içerir. Türkiye'den İran'a nakliye için demiryolunu duruma özel bir seçenek sayın ve kapasiteyi teyit edin.
Havayolu acil, değerli ya da çabuk bozulan yüklere uygundur. Kilogram başına maliyeti karayolundan yüksektir, bu yüzden ikisini karşılaştırın. Yükü İran'dan Orta Asya'ya devam ettirmeyi planlıyorsanız İran üzerinden transit taşımacılık yazısını okuyun.
Belgeler ve İran ithalat kuralları
Belgeler, Türkiye'den İran'a nakliyenin akıcı ilerleyip ilerlemeyeceğini ya da sınırda takılıp takılmayacağını belirler. Yüklemeden önce hazırlayın. Kesin liste ürüne ve o günkü kurallara bağlıdır. Genel çerçeve için ihracat belgeleri yazımıza göz atın.
- Ticari fatura ve çeki listesi; miktar ve değerler birbiriyle uyumlu olmalı.
- Karayolu için CMR belgesi ve kullanılıyorsa TIR karnesi.
- Türkiye ihracat beyannamesi ve gerekiyorsa menşe şahadetnamesi.
- Gıda ve bitkisel ürünler için sağlık, kalite veya bitki sağlığı sertifikaları.
- İranlı alıcınızın ithalat sipariş kaydı ve özel onaylar.
İran'da ithalatçının ticaret kartı olmalıdır ve her ithalat siparişini yüklemeden önce ulusal ticaret sisteminden kaydetmelidir. Gıda, ilaç ve kozmetik için Sağlık Bakanlığı onayı gerekir. Bitkiler için bitki sağlığı sertifikası istenir. Bazı mallar zorunlu ulusal standartlara uymalıdır. Alıcınızdan bu adımları yüklemeden önce teyit etmesini isteyin.
İran Gümrük İdaresi (IRICA) ithalat beyan sistemini yönetir. Sitesi irica.ir adresindedir. Ticaret bilgilerini İran Ticaret Geliştirme Kuruluşu yayımlar. Kurallar, kotalar ve tarifeler değişir. Her sevkiyattan önce güncel şartları gümrükten veya ilgili kurumdan teyit edin. Genel gümrük bilgisi için gümrük işlemleri rehberimize bakın.
Ödeme, sigorta ve bankacılık kısıtları da ticareti etkileyebilir. Güncel ticaret, bankacılık ve sigorta kısıtlarını bankanız ve hukuk danışmanınızla teyit edin.
Süre ve maliyeti ne etkiler
Genel bir rehberde sabit süre ya da fiyat vermeyiz. Aşağıdakiler Türkiye'den İran'a nakliyede en çok önem taşıyan etkenlerdir.
- Sınır kapısı, kuyruk uzunluğu ve geçerli geçiş kuralları.
- Yükün TIR ya da başka bir gümrük prosedürüyle gitmesi.
- Yükün tipi, ağırlığı ve frigo araç ihtiyacı.
- İki tarafta da belgelerin eksiksizliği.
- Tarama, muayene ve İran gümrük işlem süresi.
- Mevsim, Doğu Anadolu platosundaki hava ve dağ geçitleri.
- Sigorta düzeyi ve anlaşılan teslim şekli.
Teslim şeklini İranlı alıcıyla erken anlaşın. Incoterms 2020 teslim şekilleri yazısı kimin neyi ödediğini ve riskin nerede geçtiğini gösterir. Fiyat kalemleri için uluslararası nakliye fiyatları nasıl hesaplanır yazısına bakın.
Sık sorulan sorular
Türkiye'den İran'a tırlar en çok hangi kapıdan geçer?
Gürbulak–Bazargan ana karayolu kapısıdır. Kapıköy–Razi ve Esendere–Serow alternatiflerdir. Nakliyeci, yüke, varış noktasına ve güncel koşullara göre seçer.
İranlı alıcının özel bir kaydı gerekir mi?
Evet. İran'daki ithalatçının ticaret kartı ve ithalat sipariş kaydı olmalıdır. Bazı ürünler için Sağlık Bakanlığı ya da standartlar kurumu gibi kuruluşların onayı da gerekir. Yüklemeden önce bunların hepsini alıcınızla teyit edin.
Türkiye'den İran'a nakliye için TIR karnesi kullanılır mı?
TIR karneleri bu koridordaki karayolu prosedürlerinin bir parçasıdır. Prosedürler ve kesin gereksinimler değişebilir. Sevkiyatı planlamadan önce UND, IRU ve gümrükle teyit edin.
Tır Türkiye'den İran'a ne kadar sürede gider?
Süre varış noktasına, kapıya ve kuyruğa bağlıdır. Sınırdaki bekleme bazı dönemlerde uzun sürdü. Sabit bir sayı vermiyoruz. Teklif isterken güncel durumu sorun.
Türkiye'den İran'a nakliye için teklif alın
Yükünüzü, ağırlığı, Türkiye'deki yükleme şehrini ve İran'daki teslim noktasını bize iletin. Size uygun sınır kapısını ve araç tipini önerelim. Teklif formunu kullanın ya da önce uluslararası taşımacılık rehberini okuyun.
Güncelleme: